chamkaur di gaDhi
haulī haulī sarkār ne gaḌhī vichoñ, de de thāpNā singh sardār Tore.
vihlā ho gi.ā jathā, jaañ jathe vichon-ik ik kar ke jatthedār Tore.
ardal vich bas panj ku singh rahi ga.e, baakī choNveñ sipah-sālār Tore.
pai ga.ī singhāñ nuuñ soch jaañ pātshāh ne, vaarī naal ajiit jujhār Tore.
singhāñ sochi.ā pi.ā anher bhāveñ, venhde venhadi.āñ chann nā chāḌh bahī.e.
aa.ī ḳhizāñ taañ kade bahār āsī, muDDhoñ baaġh nā kite ujaaḌ bahī.e.
jā ke kol hazūr de kahiN lage, dātā! vakt sambhālNā chāhīdā e.
sūrbīr jii.o ! nītīvān baN ke, aukhī ghaḌī nuuñ TālNā chāhīdā e.
ang paal jii.o ! saaDī bentī e, ang sikkhī dā pālaNā chāhīdā e.
eho raa.e hai sāri.āñ sevkāñ dī moi.ā panth jivālNā chāhīdā e.
asiiñ marānge laḌadi.āñ ant tīkar, a.ipar pātshāh tusīñ ti.aar ho jaao.
ithoñ nikal jaa.ū niile ’te latt de ke, lo lagadi.āñ jangloñ paar ho jaao.
Tukke bulh hazūr ne pā ghūrī, kihā ‘kihḌā sardār ih boldā e ?’
‘sevak bolde’ singh ne kihā aggoñ, ‘sāDā sāñjhā vichār ih boldā e.
maiñ nahīñ boldā, boladai panth sārā, balki saarā sansār ih boldā e.
baiThā hoi.ā mazlūm de dil andar, pi.ā aap kartār ih boldā e.
saaDe jihe lakkhāñ paidā karengā tuuñ, paasā asaañ koī jagat dā thanmhNā nahīñ.
par je tuuñ nā rahi.oñ dasmesh dūle, gobind singh muḌ ke pher janmNā nahīñ.
aa.i.ā roh andar putlā shāntī daa, uhdī bīrtā shaan vikhāN laggī.
tīrāñ uhadi.āñ ne giTTh giTTh jiibh kaDDhī, akaḌ os dī laiN kamān laggī .
shūkī vaañg dumūnhī de teġh uhdī, vaTT vichch mi.aan de khaaN laggī.
niilā hiNaki.ā baaz ne khambh chhanDe, dhartī kamb ke hoN hairān laggī.
lāTāñ niklī.āñ netrāñ uhadi.āñ 'choñ Daulīñ os dī chhallī.āñ pai ga.ī.āñ.
kalġhī os dī 'choñ bijlī jihī niklī, phaujāñ vich tarthallī.āñ pai ga.ī.āñ.
us ne kihā gambhīrtā naal 'sikkho, kī maiñ piTTh vikhāñ ke naTTh jāvāñ ?
jinhāñ maut tīkar merā saath ditai, maiñ uh putt marvā ke naTTh jāvāñ ?
chaar dināñ dī kuḌī jihī zindgī la.ii, maiñ huN ghoḌā bhajā ke naTTh jāvāñ ?
ammrit de ke jinhāñ nuuñ amar kītā, maiñ uh putt marvā ke naTTh jāvāñ ?
jekar aas maithoñ i.iho rakhde ho, tusīñ sachch jaaNo kujh vī jāNde nahīñ .
velā vakt pachhāNde ho bhāveñ, par dasmesh nuuñ tusīñ pachhāNde nahīñ .”
sikkh naal jaklamb de bol uThe, “huN kujh suNan suNāN dī aagi.ā nahīñ .
“gobind singh, tainūñ panth hukam dendai, ethe ghaḌī langhāN dī aagi.ā nahīñ .
tuuñ haiñ gurū te ḳhālsā gurū terā, uhdā hukam partāN dī aagi.ā nahīñ .
tairī jaan amānat hai ḳhālse dii, uhnūñ kite gavāN dī aagi.ā nahīñ .
chhetī uTho te kalgī.āñ jige lāho, duur vairī.āñ dī nazroñ haTT jaao .
velā pā ke fauj ti.aar kar lao, pher dushamNāñ de agge DaTT jaao .”
suNi.ā gurū ne gurū dā hukamnāmā, chhetī siis jhukā ke uTTh Turi.ā .
hatth joḌ ditte, akkhāñ bhar ā.ī.āñ, ate hukam bajā ke uTTh Turi.ā .
bheTā panth dī kalgī.āñ jige kīte, baaz uñglī la ke uTTh Turi.ā .
gobind singh aape gurū aap chelā, jagat tā.īñ vikhā ke uTTh Turi.ā .
ih ithās kahindai moī hoī sikkhī, panjāñ singhāñ ne pher jivāl dittī .
ghaḌī maut dī aa.ī sī panth ute, sikkhāñ gurū baN ke pher Taal dittī .
ardal vich ik sikkh sī pātshāh de ate dushman dī fauj bepāñ sāhveñ .
utoñ raat anherī, nā raah khahiḌā, nā koī pinD, nā koī garāñ sāhveñ .
beḌī aas dī kite nā nazar aave, disse dukkhāñ dī chaḌhī jhanāñ sāhveñ .
nā koī saak, nā saiN nā yaar belī, vairī jāpde sī chiḌī.āñ kaañ sāhveñ .
TiDDī dal de jadoñ vichkār pujje, niilā jhaTT khalo gi.ā aḌī kar ke .
kiitā pi.aar puchkāri.ā baḌā a.ipar, DāDhā okḌā hogi.ā aḌī kar ke .
lahi ke ghoḌi.oñ shāh-savār DiTThā, ghoḌā kadam ki.uñ agānh nā paTTdā hai .
nā hī raah de vich hai khaa.ī Tibbā, Dakkā kite nā bannī te vaTT dā hai .
laggā patā akāsh dī lishak utoñ, urhāñ parhāñ nā es la.ī haTTdā hai .
agge loth ajiit dī pa.ī hoī hai, niilā charan uhde pi.ā chaTTdā hai .
kihā niile nuuñ ihnāñ shahīdī.āñ daa, ih satikār mainūñ karnā chāhīdā sī
langhi.ā maiñ shahīd dī laash utoñ, ihde naal mainūñ marnā chāhīdā sī .
par maiñ mittrā ! hukam dā haañ baddhā, aa.i.ā aap nahīñ kise dā ghalli.ā haañ .
uchchī kaḌak ke ākhi.ā, “kā.iro o.e uTho, buuhe tuhāDe te khalli.ā haañ .
hauli hauli sarkar ne gaDhi wichon, de de thapNa singh sardar Tore
wihla ho gia jatha, jaan jathe wichon-ik ek kar ke jatthedar Tore
ardal wich bas panj ku singh rahi gae, baki choNwen sipah-salar Tore
pai gai singhan nun soch jaan patshah ne, wari nal ajit jujhaar Tore
singhan sochia pia anher bhawen, wenhde wenhadian chann na chaDh bahie
aai KHizan tan kade bahaar aasi, muDDhon bagh na kite ujaD bahie
ja ke kol hazur de kahiN lage, data! wakt sambhaalNa chahida e
surbir jio ! nitiwan baN ke, aukhi ghaDi nun TalNa chahida e
ang pal jio ! saDi benti e, ang sikkhi da palaNa chahida e
eho rae hai sarian sewkan di moia panth jiwalNa chahida e
asin marange laDadian ant tikar, aipar patshah tusin tiar ho jao
ithon nikal jau nile ’te latt de ke, lo lagadian janglon par ho jao
Tukke bulh hazur ne pa ghuri, kiha ‘kihDa sardar ih bolda e ?’
‘sewak bolde’ singh ne kiha aggon, ‘saDa sanjha wichaar ih bolda e
main nahin bolda, boladai panth sara, balki sara sansar ih bolda e
baiTha hoia mazlum de dil andar, pia aap kartar ih bolda e
saDe jihe lakkhan paida karenga tun, pasa asan koi jagat da thanmhNa nahin
par je tun na rahion dasmesh dule, gobind singh muD ke pher janmNa nahin
aaia roh andar putla shanti da, uhdi birta shan wikhaN laggi
tiran uhadian ne giTTh giTTh jibh kaDDhi, akaD os di laiN kaman laggi
shuki wang dumunhi de tegh uhdi, waTT wichch mian de khaN laggi
nila hiNakia baz ne khambh chhanDe, dharti kamb ke hoN hairan laggi
laTan niklian netran uhadian 'chon Daulin os di chhallian pai gaian
kalghi os di 'chon bijli jihi nikli, phaujaan wich tarthallian pai gaian
us ne kiha gambhirta nal 'sikkho, ki main piTTh wikhan ke naTTh jawan ?
jinhan maut tikar mera sath ditai, main uh putt marwa ke naTTh jawan ?
chaar dinan di kuDi jihi zindgi lai, main huN ghoDa bhaja ke naTTh jawan ?
ammrit de ke jinhan nun amar kita, main uh putt marwa ke naTTh jawan ?
jekar aas maithon iho rakhde ho, tusin sachch jaNo kujh wi jaNde nahin
wela wakt pachhaNde ho bhawen, par dasmesh nun tusin pachhaNde nahin ”
sikkh nal jaklamb de bol uThe, “huN kujh suNan suNaN di aagia nahin
“gobind singh, tainun panth hukam dendai, ethe ghaDi langhaN di aagia nahin
tun hain guru te KHalsa guru tera, uhda hukam partaN di aagia nahin
tairi jaan amanat hai KHalse di, uhnun kite gawaN di aagia nahin
chheti uTho te kalgian jige laho, dur wairian di nazron haTT jao
wela pa ke fauj tiar kar lao, pher dushamNan de agge DaTT jao ”
suNia guru ne guru da hukamnama, chheti sis jhuka ke uTTh Turia
hatth joD ditte, akkhan bhar aaian, ate hukam baja ke uTTh Turia
bheTa panth di kalgian jige kite, baz ungli la ke uTTh Turia
gobind singh aape guru aap chela, jagat tain wikha ke uTTh Turia
ih ithas kahindai moi hoi sikkhi, panjaan singhan ne pher jiwal ditti
ghaDi maut di aai si panth ute, sikkhan guru baN ke pher Tal ditti
ardal wich ek sikkh si patshah de ate dushman di fauj bepan sahwen
uton raat anheri, na rah khahiDa, na koi pinD, na koi garan sahwen
beDi aas di kite na nazar aawe, disse dukkhan di chaDhi jhanan sahwen
na koi sak, na saiN na yar beli, wairi japde si chiDian kan sahwen
TiDDi dal de jadon wichkar pujje, nila jhaTT khalo gia aDi kar ke
kita piar puchkaria baDa aipar, DaDha okDa hogia aDi kar ke
lahi ke ghoDion shah-sawar DiTTha, ghoDa kadam kiun aganh na paTTda hai
na hi rah de wich hai khai Tibba, Dakka kite na banni te waTT da hai
lagga pata akash di lishak uton, urhan parhan na es lai haTTda hai
agge loth ajit di pai hoi hai, nila charan uhde pia chaTTda hai
kiha nile nun ihnan shahidian da, ih satikar mainun karna chahida si
langhia main shahid di lash uton, ihde nal mainun marna chahida si
par main mittra ! hukam da han baddha, aaia aap nahin kise da ghallia han
uchchi kaDak ke aakhia, “kairo oe uTho, buhe tuhaDe te khallia han
