mera punjab

maiñ haañ us panjāb gall karda,

saanī jidhā koī andar jahān nahīñ sii.

mālak panjāñ dari.āvāñ de pāNī.āñ daa,

jidhī bhukkhi.āñ vilhakdī jaan nahīñ sii.

jis vich vaas siraf panjābī.āñ daa,

mazahbī jhagaḌi.āñ nān-nishān nahīñ sii.

jidhe bachchi.āñ kise chukk chaḌh ke,

kiitā vassdā vatan vīrān nahīñ sii.

par jo ajj ToTe-ToTe hoī baiThā e,

dil dabb ke lakkhāñ betābī.āñ nuuñ.

desh panjāb asal sūrat,

ajj muḌ yaad karvānāñ panjābī.āñ nuuñ

sadke jaañ panjāb toñ suhNā merā desh,

jithe janmi.ā pragaTi.ā pahuñchā es vares.

lahinde ThāThāñ mārdā sindh jihā dari.ā,

chaḌhde jamnā pelhdī kar-kar naaz adaa.

sir parbat de heTh de, chukk khalotā bhār,

pairāñ de vich chamakdī rajpūtī talvār.

maujāñ lā.ī.āñ es nuuñ ral panjāñ dari.āñ,

satluj, rāvī, bi.aas te jihlam ate jhanāñ.

vanjhīñ hatth ānvdī jihlam Dūnghā niir,

ishak jhanāñ vich nachchdā, jinh nachā.ī hiir.

raavī phāvī ho rahī kar-kar lok nihāl,

aas bi.aas be.aas dii, ral ke satluj naal.

nahirāñ kūlhāñ phirdī.āñ pinD pinD andar jaa,

nadī.āñ naale shūkde thān-thāñ ghummar paa.

laggī mauj duābī.āñ kanDhī lok amiir

mājhā malwa aNkhī.āñ daḌap nirī aksīr.

vasse kālar es gūnje poThohār,

thal val vich nahīñ ānvde rabb vasā.ī baar.

kallar sonā ugalde rang uchhāle beT,

ann lai ke panjāb toñ dunī.āñ bhardī peT.

har bhāñtī jinas te har bhāñtī phal phull,

kudrat ihnūñ neamtāñ baḳhash dittī.āñ kull.

suhNe suhNe pinD te dīpāñ varge shahir,

daulat ThāThāñ mārdī rabb lagā.ī lahir.

nakk namūz jahān daa, suhNā shahir lahore,

virlī nazrīñ aa.egī amritsar jihī Thaur.

har manDī.e es dhan-daulat khān,

sargodhā te lā.ilpur raushan vich jahān.

sialkoT mashhūr hai kheDaN sāmān,

des des de aadmī jitho maal lijāN.

bhānDe vich jagādhārī, darī.āñ vich ḳhushāb,

tel aTak vich luuN khi.uḌe nahīñ hisāb.

balvānāñ dhartī ih aNkhīle vasnīk,

ethe nāloñ kite nahīñ sūramgatī vadhīk.

daropat is sūrmā, drauN es laal

parasarām chamaki.ā ethe ikbāl.

daanī ihde karaN jihe poras ehdī shān,

ese dhartī jūjhi.ā prithī raaj chauhān.

lav kush varge sūrme ethe ii ho.e uDār,

mahābhārat de yuddh ese ii chukki.ā bhaar

sifat bahādrāñ kholh suNāvāñ maiñ,

muuñh dushman moḌi.ā ulaT vagā.ī naiñ.

dhuroñ yūnānoñ challi.ā jadoñ sikandar shāh,

turak īrānī kāblī kiite turat tabāh.

par jis dam panjāb de vekhe hatth aḳhīr,

ho be.aas bi.aas toñ muḌi.ā ghatt vahīr.

uThi.ā sher raNjīt singh pā.īñ raN tarthall,

āunde haḌh nuuñ roki.ā aisī pā.īñ Thallh.

baḌhkāñ mārī.āñ sūrme dittī dharat hilā,

gaḌh ġhaznī nuuñ toḌi.ā harī singh ne jaa.

ġhairat ihdī golḌī aNakh es shān,

hass hass maut kabūlde panjābī balvān.

sachch hatthoñ chhaDDi.ā jhallī lakkh bedād,

tattī thanmhī bannhi.ā bhāveñ gi.ā prahilād.

jad mahimūd ne luTTi.ā shahir lahore ajīb,

anang paal mahārāj nuuñ hoī haar nasīb.

laggaN dittā aNakh 'te nahīñ ġhulāmī gand,

ji.ūndī jaane chikhā te, chaḌhi.ā ġhairatmand.

ethe gurū gobind singh laḌe dharam ke het,

hass hass arjan dev ne sahi la.ī tattī ret.

kandh aje sarhand aakhe pa.ī pukār,

duddh dī.āñ dandī.āñ baal do dharmoñ ho.e nisār.

dharmī aapNe dharam toñ thiḌke nahīñ thiḌkā.e,

gi.ā hakīkat dharam kholh hakīkat raa.e.

charḳhī.āñ 'te chāḌhe ga.e, āri.āñ ditte chīr,

khallāñ de vich maḌhe ga.e, pher nahīñ thiḌke viir.

hass hass jhūTaN phānsī.āñ panjābī balvān,

kaḌ kaḌ challaN golī.āñ khaḌe chhātī.āñ taaN.

mard taañ pher mard ne, ki.ā mardāñ shān,

aurtāñ ethoñ dī.āñ, mardāñ toñ balvān .

mithilā chhaDDī baddhi.āñ avadh aa.ī raas,

oḌak ethe ii kaTTi.ā siitā ne banvās.

hai devī daroptī ese maañ dhii,

jis de naañ nuuñ simaradai bhārat har jii.a.

bhāgo vargī shernī ganjī vich panjāb,

baḌhkī vich dūtī.āñ kihḌā jhalle taab.

vekho koī shahīd ganj, mile gavāhī saaf,

badle aapNī aNakh de, hass-hass dittī jaan.

ese dhartī.oñ chamaki.ā sūraj vaañg gi.ān,

jithoñ lai ke raushanī raushan hoi.ā jahān.

ethe ii kiitī bālmīk rāmā.iN parkāsh,

jis ne kiitā jagg 'choñ andhkār naash.

giitā arjan ne suNī ese dhartī aaN,

vi.aas jihe vidvān ne ethe ii rache purāN

ese dhartī vajji.ā anahad rabbī saaz,

jis laia te nachchdī kudrat kar kar naaz.

uThī ese dhartī.oñ nānak āvāz,

gūḌhe gujjhe kudartī kholh suNā.e raaz.

ārifāñ ih des e bhagtāñ asthān,

ethe Thillhāñ mārdā e haḌh de vaañg gi.aan.

vich chubāre aapNe chhajjū masat alhsat,

mī.āñ miir ne kar dittā, nirNā buudo hasat.

‘ganj baḳhash’ jihe dāti.āñ baḳhshe ganj hazār,

ajmeroñ āunde rahe daate de darbār.

vākaf rabbī raah toñ ho.e fakīr farīd,

daule pā.ī.āñ jalhī.āñ shamas ho.e shahīd.

ih tīrath sansār ethe rabb nuur,

miTTī matthe lā.i.āñ paap hoN sabh duur.

paap nuuñ sāḌan vāste javālā e parchanD,

chintpūrnī, vaishno pāvaN hirde ThanDh.

kal mal harnīñ kālkā vich kālkā lakash,

koT kāngḌe bhagvatī pinDī deh prtakkash.

kurūkshetar vich jagg de kaTTe jāvaN paap,

raam tīrath vich nhāti.āñ hovaN duur sarāp.

tiijā netar dharat tīrath srī kaTāsh

nar singh purī de parasi.āñ kaTTe jam phaas.

harimandar vich pahunchi.āñ jāvaN hare kalesh,

nankāNe dhartī te shāntī parkāsh.

panj chorāñ de naash la.ī panjā sāhib nishān,

muktsar vich nhāti.āñ mukat ho.e insān.

pākpaTan vich pahunchde lakkh akīdatmand,

dhauñkal sangtāñ jāndī.āñ kaTT-kaTT langhe pandh .

ihdī miTTī vich e ajab koī tāsīr,

sohNī lā.ī.āñ tārī.āñ, chaak hanDhā.i.ā hiir.

janDī thalle māri.ā mirzā sher javān,

ishak paal ga.ī sāhibāñ de ke aapNī jaan.

har zarre vich es de, bhari.ā nuur ḳhudā,

kudrat ethe nachchdī kar kar naaz adaa.

sāvaN kiN-miN sonhavdī baddlāñ ghaNghor,

bāġhī bolaN koilāñ, pailāñ pāvaN mor.

bulbul, phull te chahikdī bhaurāñ gunjār,

kaalī ghaTT vich uDDde bagle bannh katār

ethe suchche pi.aar ne bhaiN bharāvāñ vich,

ik duuje kol li.āvdī ik duuje khichch.

bhaiNāñ sahurī baiThī.āñ gāvaN viir de giit,

bhulle kade viir nuuñ, maañ jaa.ī priit.

bhābī ate di.or vich jhūTh muuTh jang,

jiijā nuuñ gher ke karan sālī.āñ tang.

gall gall andar sādgī bholepan josh,

hoshmandāñ de vinhadi.āñ uDD jānde ne hosh.

desh mere dī.āñ rauNkāñ, desh mere shān,

lagrāñ vaañg savāNī.āñ kaḌī.āñ jahe javān.

vich dā.iri.āñ gambhrū bahinde DhāNī.āñ la,

trinnNī kattaN bībī.āñ 'kaTThe chhope paa.

daane parhi.āñ vich bahi rakkhaN pagg laaj,

ghar pradhān savāNī.āñ, bhogaN sukkh raaj.

sāvaN pīnghāñ paindī.āñ, kiN-miN kire phuhār,

ral muTi.ārāñ gā.undī.āñ, jhūTaN pīngh hulār.

bālḌī.āñ rāt-din, khenūñ kheDaN kaar,

jugg jugg jiive bāblā dhī hoī muTi.ār.

dhammī vele hal vagaN, haalī gāvaN giit,

mihnat karde mihnatī, sāhib naal priit.

kukkaḌ bānge ghūkdī, chakkī.āñ ghumkār,

ghumak madhāNī khaḌakdī, chūḌe chhaNkār.

gabbhrū pāvaN bhangḌe, sheḳh vajāve Dhol,

dil nuuñ khichch lai jānvde, darad bhare sadd bol.

‘dullā bhaTTī’ gānvde, la ke suhNī hek,

vanjhlī e jad vajjdī, paave dil nuuñ chhek.

ishke rattī dharat ih, gītāñ bhanDār,

hassaN kheDaN roN vich, giit phir muḳhtār.

vi.aah shādī jad ‘rabbhde, rabb lagā.e bhāg,

edhar gāvaN ghoḌī.āñ, odhar gauN suhāg.

haulaḌ, suhle, siTThNī.āñ gūḌhe kāman chhand,

giit, akhāN, bujhārtāñ, Tappe, bol ānand.

har zarre 'choñ shā.irī fuTTe chashme vāñg,

ishak lagāve tārī.āñ, chaḌhī husan kaang.

bolī desh panjāb dii, bolī.āñ sardār

saare jagg dī.āñ bolī.āñ, ihdī.āñ pāNī-hār.

har bolī vich koī koī e uuN zarūr,

par har suur de naal e ih bolī bharpūr.

muddā kii, panjāb vich hargiz koī nahīñ thoḌ,

husan, ishak te vīrtā kavitā pahuñchī toḌ.

dunī.ā de vich svarg ih dhartī shingār,

mihar kare nitt aapNī ihde te kartār.

baNī.āñ merī.āñ haDDī.āñ kha kha ihdā luuN,

panjābī akhvā.i ke vadh jaa.e merā ḳhuun.

is gulshan nuuñ hashar tak rakkhe rabb ābād,

maalī dil Dhaal da.e bulbul fari.ād.

jīvāñ marāñ panjāb la.ī ‘yūman’ araz janāb,

mar ke jammāñ pher je, taañ janmāñ vich punjab.

main han us panjab di gall karda,

sani jidha koi andar jahan nahin si

malak panjaan dariawan de paNian da,

jidhi bhukkhian wilhakdi jaan nahin si

jis wich was si siraf panjabian da,

mazahbi jhagaDian da nan-nishan nahin si

jidhe bachchian kise di chukk chaDh ke,

kita wassda watan viran nahin si

par jo ajj ToTe-ToTe hoi baiTha e,

dil dabb ke lakkhan betabian nun

ki si desh panjab di asal surat,

ajj muD yaad karwanan panjabian nun

sadke jaan panjab ton suhNa mera desh,

jithe janmia pragaTia pahuncha es wares

lahinde ThaThan marda sindh jiha daria,

chaDhde jamna pelhdi kar-kar naz ada

sir parbat de heTh de, chukk khalota bhaar,

pairan de wich chamakdi rajputi talwar

maujaan laian es nun ral panjaan darian,

satluj, rawi, bias te jihlam ate jhanan

wanjhin hatth na aanwdi jihlam Dungha nir,

ishak jhanan wich nachchda, jinh nachai hir

rawi phawi ho rahi kar-kar lok nihaal,

aas bias beas di, ral ke satluj nal

nahiran kulhan phirdian pinD pinD andar ja,

nadian nale shukde than-than ghummar pa

laggi mauj duabian kanDhi lok amir

majha malwa aNkhian daDap niri aksir

wasse kalar es di gunje poThohaar,

thal wal wich nahin aanwde rabb wasai bar

kallar sona ugalde rang uchhaale beT,

ann lai ke panjab ton dunian bhardi peT

har bhanti di jinas te har bhanti phal phull,

kudrat ihnun neamtan baKHash dittian kull

suhNe suhNe pinD te dipan warge shahir,

daulat ThaThan mardi rabb lagai lahir

nakk namuz jahan da, suhNa shahir lahore,

wirli nazrin aaegi amritsar jihi Thaur

har manDie es di dhan-daulat di khan,

sargodha te lailpur raushan wich jahan

sialkoT mashhur hai kheDaN da saman,

des des de aadmi jitho mal lijaN

bhanDe wich jagadhaari, darian wich KHushab,

tel aTak wich luN da khiuDe nahin hisab

balwanan di dharti ih aNkhile wasnik,

ethe nalon kite nahin suramgati wadhik

daropat is da surma, drauN es da lal

parasaram da chamakia ethe hi ikbaal

dani ihde karaN jihe poras ehdi shan,

ese dharti jujhia prithi raj chauhan

law kush warge surme ethe i hoe uDar,

mahabhaarat de yuddh da ese i chukkia bhaar

ki ki sifat bahadran kholh suNawan main,

munh dushman da moDia ulaT wagai nain

dhuron yunanon challia jadon sikandar shah,

turak irani kabli kite turat tabah

par jis dam panjab de wekhe hatth aKHir,

ho beas bias ton muDia ghatt wahir

uThia sher raNjit singh pain raN tarthall,

aaunde haDh nun rokia aisi pain Thallh

baDhkan marian surme ditti dharat hila,

gaDh ghazni nun toDia hari singh ne ja

ghairat ihdi golDi aNakh es di shan,

hass hass maut kabulde panjabi balwan

sachch na hatthon chhaDDia jhalli lakkh bedad,

tatti thanmhi bannhia bhawen gia prahilad

jad mahimud ne luTTia shahir lahore ajib,

anang pal mahaaraj nun hoi haar nasib

laggaN ditta aNakh 'te nahin ghulami gand,

jiundi jaane chikha te, chaDhia ghairatmand

ethe hi guru gobind singh laDe dharam ke het,

hass hass arjan dew ne sahi lai tatti ret

kandh aje sarhand di aakhe pai pukar,

duddh dian dandian baal do dharmon hoe nisar

dharmi aapNe dharam ton thiDke nahin thiDkae,

gia hakikat dharam di kholh hakikat rae

charKHian 'te chaDhe gae, aarian ditte chir,

khallan de wich maDhe gae, pher nahin thiDke wir

hass hass jhuTaN phansian panjabi balwan,

kaD kaD challaN golian khaDe chhatian taN

mard tan pher wi mard ne, kia mardan di shan,

aurtan wi ethon dian, mardan ton balwan

mithila chhaDDi baddhian awadh na aai ras,

oDak ethe i kaTTia sita ne banwas

hai si dewi daropti ese man di dhi,

jis de nan nun simaradai bhaarat da har jia

bhago wargi sherni ganji wich panjab,

ja baDhki wich dutian kihDa jhalle tab

wekho koi shahid ganj, mile gawahi saf,

badle aapNi aNakh de, hass-hass ditti jaan

ese dhartion chamakia suraj wang gian,

jithon lai ke raushani raushan hoia jahan

ethe i kiti baalmik ramaiN parkash,

jis ne kita jagg 'chon andhkar da nash

gita arjan ne suNi ese dharti aaN,

wias jihe widwan ne ethe i rache puraN

ese dharti wajjia anahad rabbi saz,

jis di laia te nachchdi kudrat kar kar naz

uThi ese dhartion nanak di aawaz,

guDhe gujjhe kudarti kholh suNae raaz

aarifan da ih des e bhagtan da asthan,

ethe Thillhan marda e haDh de wang gian

wich chubare aapNe chhajju masat alhsat,

mian mir ne kar ditta, nirNa budo hasat

‘ganj baKHash’ jihe datian baKHshe ganj hazar,

ajmeron aaunde rahe date de darbar

wakaf rabbi rah ton hoe fakir farid,

daule paian jalhian shamas hoe shahid

ih tirath sansar da ethe rabb da nur,

miTTi matthe laian pap hoN sabh dur

pap nun saDan waste jawala e parchanD,

chintpurni, waishno pawaN hirde ThanDh

kal mal harnin kalka wich kalka lakash,

koT kangDe bhagwati pinDi deh prtakkash

kurukshetar wich jagg de kaTTe jawaN pap,

ram tirath wich nhatian howaN dur sarap

tija netar dharat da tirath sri kaTash

nar singh puri de parasian kaTTe jam ki phas

harimandar wich pahunchian jawaN hare kalesh,

nankaNe di dharti te shanti da parkash

panj choran de nash lai panja sahib nishan,

muktsar wich nhatian mukat hoe insan

pakpaTan wich pahunchde lakkh akidatmand,

dhaunkal sangtan jaandian kaTT-kaTT langhe pandh

ihdi miTTi wich e ajab koi tasir,

sohNi laian tarian, chaak hanDhaia hir

janDi thalle maria mirza sher jawan,

ishak pal gai sahiban de ke aapNi jaan

har zarre wich es de, bharia nur KHuda,

kudrat ethe nachchdi kar kar naz ada

sawaN kiN-miN sonhawdi baddlan di ghaNghor,

baghi bolaN koilan, pailan pawaN mor

bulbul, phull te chahikdi bhauran di gunjar,

kali ghaTT wich uDDde bagle bannh katar

ethe suchche piar ne bhaiN bharawan wich,

ek duje kol liawdi ek duje di khichch

bhaiNan sahuri baiThian gawaN wir de git,

bhulle kade na wir nun, man jai di prit

bhabi ate dior wich jhuTh muTh di jang,

jija ji nun gher ke karan salian tang

gall gall andar sadgi bholepan da josh,

hoshmandan de winhadian uDD jaande ne hosh

desh mere dian rauNkan, desh mere di shan,

lagran wang sawaNian kaDian jahe jawan

wich dairian gambhru bahinde DhaNian la,

trinnNi kattaN bibian 'kaTThe chhope pa

dane parhian wich bahi rakkhaN pagg di laj,

ghar pradhan sawaNian, bhogaN sukkh da raj

sawaN pinghan paindian, kiN-miN kire phuhaar,

ral muTiaran gaundian, jhuTaN pingh hular

baalDian di raat-din, khenun kheDaN kar,

jugg jugg jiwe babla dhi hoi muTiar

dhammi wele hal wagaN, haali gawaN git,

mihnat karde mihnati, sahib nal prit

kukkaD bange ghukdi, chakkian di ghumkar,

ghumak madhaNi khaDakdi, chuDe di chhaNkar

gabbhru pawaN bhangDe, sheKH wajawe Dhol,

dil nun khichch lai jaanwde, darad bhare sadd bol

‘dulla bhaTTi’ ganwde, la ke suhNi hek,

wanjhli e jad wajjdi, pawe dil nun chhek

ishke ratti dharat ih, gitan da bhanDar,

hassaN kheDaN roN wich, git phir muKHtar

wiah shadi jad ‘rabbhde, rabb lagae bhag,

edhar gawaN ghoDian, odhar gauN suhag

haulaD, suhle, siTThNian guDhe kaaman chhand,

git, akhaN, bujhaartan, Tappe, bol aanand

har zarre 'chon shairi fuTTe chashme wang,

ishak lagawe tarian, chaDhi husan di kang

boli desh panjab di, bolian di sardar

sare jagg dian bolian, ihdian paNi-haar

har boli wich koi na koi e uN zarur,

par har sur de nal e ih boli bharpur

mudda ki, panjab wich hargiz koi nahin thoD,

husan, ishak te wirta kawita pahunchi toD

dunia de wich swarg ih dharti da shingar,

mihar kare nitt aapNi ihde te kartar

baNian merian haDDian kha kha ihda luN,

panjabi akhwai ke wadh jae mera KHun

is gulshan nun hashar tak rakkhe rabb aabaad,

mali da dil Dhaal dae bulbul di fariad

jiwan maran panjab lai ‘yuman’ di araz janab,

mar ke jamman pher je, tan janman wich punjab