shikwa

(bhagat singh dī maañ de raaj maatā baNan de naañ)

ḳhabar paḌhī ki ik shahīd dī maañ,

desh bhagtī dī painshan hai paa.uN lagī .

puttar samajh ke kaale uDvā.ir tā.ī,

naal osde phoTo khichvā.uN lagī .

lok-dardī toñ akkh naañ ga.ī varjī,

uhde charnāñ te hanjhū bahā.uN laggī .

panjhī sālāñ dā Dakk ke rakkhi.ā sii,

siinā paaḌ ke uhnūñ dakhā.uN lagī .

mainūñ tere buDhāpe dī sauñh mātā,

momo ThagNīñ ikk tainūñ hai chhalaN lagii.

“sukkhNā jhīl” dī maatā taañ baN sakdī,

par tuuñ 'satiluj' dī maatā nī banaN lagī .

bāhar val taañ jhaak tuuñ kaar vichoñ,

bhāgāñ vaale de khulhe ne kes jiddāñ .

dhanvānāñ dī.āñ jūThī.āñ pattlāñ te,

pal rahī hai bālavres kiddāñ .

tainūñ sajjrī painshan dī sauñh mātā,

huN vī jāgdā, putt dā moh ki nahīñ .

jadoñ harīke pattNoñ langhdī eñ,

tere paindī kalejḌe khoh ki nahīñ .

a.inā chauḌā hai 'noTāñ' dā gher mātā,

terā jerā vī esdā kaid hoi.ā .

chiTTe duddh buDhāpe de vaañg jaañ phir,

suraḳh lahū vī terā saphaid hoi.ā .

dhanī lok taañ buttāñ nuuñ pūjde ne,

par soch karegā ka.uN ābād uhdī .

terā koḌmāñ bhulle taañ pi.ā bhulle,

par uhde lok nā bhullaNge yaad uhdī .

auh koī 'amro' taañ nahīñ ju vich moge,

rondī vīrāñ de Dūnghe dureg andar .

māvāñ kinnī.āñ ThanDi.āñ chullhi.āñ te,

ubal rahī.āñ ne bhukkhāñ dī deġh andar .

terī kaar nuuñ asiiñ nā karan deNāñ,

pinDīñ pablik rīleshan dā kamm maa.e .

tere khaḌakde noTāñ de khaḌak andar,

lahiN deNāñ niiñ lokāñ dā chamm maa.e .

ThanDā karan la.ī josh gabhreTi.āñ daa,

tainūñ putt dī kīmat nā laiN deNīñ .

pahirā di.ānge uhdī samādh utte,

terī kaar dī dhuuḌ nā paiN deNīñ .

gille chandan de vāngrā rahe dhukhde,

ajj uTThe haañ uTThe haañ laaT baNke .

bhango kuTTvīñ kirat luTeri.āñ dii,

lagg jāvānge dukkī dī kaaT baNke .

aje kī hai saaDā pankherūāñ daa,

asiiñ dassānge jadoñ vī Tahilrānge.

asiiñ gabbhrū tuut dī chhaTī varge,

jinnāñ chhāngaNge unhāñ hī phailrānge .

hoi.ā kī je kaDDhke dil sāDe,

zālam sarakḌe utte ghasa ditte .

tere bin sānūñ sadakḌe ka.uN ākhū,

asiiñ sarakḌe nuuñ lāmbū la ditte .

sānūñ patā e sāhāñ dā ant sāDā,

hoNā nahir jaañ kise Daren dā pul .

merī anmī.e! kihā mukāblā ih,

sau ‘bok' te kallā sī ‘sarhoñ’ dā phull .

kallī tuuñ hī nahīñ karoḌ māvāñ

asiiñ samajhde sirāñ de taaj maa.e .

uhnāñ māvāñ dī tuuñ vaDDī bhaiN hundī,

jadoñ āundā lokāñ dā raaj maa.e .

(bhagat singh di man de raj mata baNan de nan)

KHabar paDhi ki ek shahid di man,

desh bhagti di painshan hai pauN lagi

puttar samajh ke kale uDwair tai,

nal osde phoTo khichwauN lagi

lok-dardi ton akkh nan gai warji,

uhde charnan te hanjhu bahauN laggi

panjhi salan da Dakk ke rakkhia si,

sina paD ke uhnun dakhauN lagi

mainun tere buDhape di saunh mata,

momo ThagNin ikk tainun hai chhalaN lagi

“sukkhNa jhil” di mata tan baN sakdi,

par tun 'satiluj' di mata ni banaN lagi

bahar wal tan jhak tun kar wichon,

bhagan wale de khulhe ne kes jiddan

dhanwanan dian juThian pattlan te,

pal rahi hai baalawres kiddan

tainun sajjri painshan di saunh mata,

huN wi jagda, putt da moh ki nahin

jadon harike pattNon langhdi en,

tere paindi kalejDe khoh ki nahin

aina chauDa hai 'noTan' da gher mata,

tera jera wi esda kaid hoia

chiTTe duddh buDhape de wang jaan phir,

suraKH lahu wi tera saphaid hoia

dhani lok tan buttan nun pujde ne,

par soch karega kauN aabaad uhdi

tera koDman bhulle tan pia bhulle,

par uhde lok na bhullaNge yaad uhdi

auh koi 'amro' tan nahin ju wich moge,

rondi viran de Dunghe dureg andar

mawan kinnian ThanDian chullhian te,

ubal rahian ne bhukkhan di degh andar

teri kar nun asin na karan deNan,

pinDin pablik rileshan da kamm mae

tere khaDakde noTan de khaDak andar,

lahiN deNan nin lokan da chamm mae

ThanDa karan lai josh gabhreTian da,

tainun putt di kimat na laiN deNin

pahira diange uhdi samadh utte,

teri kar di dhuD na paiN deNin

gille chandan de wangra rahe dhukhde,

ajj uTThe han uTThe han laT baNke

bhango kuTTwin kirat luTerian di,

lagg jawange dukki di kaT baNke

aje ki hai saDa pankheruan da,

asin dassange jadon wi Tahilrange

asin gabbhru tut di chhaTi warge,

jinnan chhangaNge unhan hi phailrange

hoia ki je kaDDhke dil saDe,

zalam sarakDe utte ghasa ditte

tere bin sanun sadakDe kauN aakhu,

asin sarakDe nun lambu la ditte

sanun pata e sahan da ant saDa,

hoNa nahir jaan kise Daren da pul

meri anmie! kiha mukabla ih,

sau ‘bok' te kalla si ‘sarhon’ da phull

kalli tun hi nahin karoD mawan

asin samajhde siran de taj mae

uhnan mawan di tun waDDi bhaiN hundi,

jadon aaunda lokan da raj mae