Tagore
uh pahilāñ bangālī baabū sī
pher kavī baNdā mahāñ rishī baN gi.ā
us de gītāñ 'choñ rasā jhardā
lus lus karda nuur varhdā hai
uh romānTik suhajbhāvī sī
us dā falasfā ādarashvādī
uh romānsvādī suhajbhāvī taañ sī
par gulāmī 'cha pisdī aatmā
vidrohī chetnā
sutantar bhāvnā toñ korā nahīñ sī
gāñdhī nahirū vaañg
uh bhārtī bhoñ ’te uggi.ā
kadd-āvar pippal sī
jis dā taNā bhārat takk
TāhaN patte
saare vishav takk phaile ho.e sī
uh bangālī vī sii, bhārtī vī sī
vishav manukkh vī sī
desh us de jugāḌ
us de taNe 'cha vassdā sī
panjāb, sindh, gujrāt
us dī Tiisī te ālhNe pa.e ho.e sī
darāvaḌ, utkul, bang ne
us de vishāl ghere ' cha
ghar baNā.e ho.e sī
sutantartā us de TāhNāñ te paldī sī
kavitā patti.āñ 'choñ saah laindī
gītānjlī us de jusse 'choñ
jhulār vaañg jhardī sī
uh bhārat vāsī.āñ dā pi.ārā sī
sutantartā sangrām dā harkārā sī
uh jaTājūT jogī vī sī
ras-rang bhogī vī sī
himalay us de jusse 'cha luki.ā sī
gangā kesāñ 'choñ vagdī sī
prādhīntā dā virodhī
uh ajihī sutantartā dā bulārā sī
jis 'cha manukkh
makkhī, machchhar, gadhā, ghoḌā nā
manukkh samajhi.ā jaave
sahim naal us dā sir jhuki.ā
kubb nikali.ā nā hove
sagoñ maaN naal hikk taNī
sir upar uThi.ā hove
sochāñ te koī takk, koī chungal nā hove
sutantar chintan duāle
koī sangal nā hove
bhārat bhuum dā har konā vadhe phulle
parajvlat hove
jitthe har aatmā ugge phale
har muuñh lishke, ujval hove
shāntī niketan
us dā aatam kendar sī
rīḌh-haDDī, rakat chakkar sī
jitthe, phazā 'cha saah lainde
rangāñ, mazhbāñ, zātāñ de
sabh tapharke alop ho jānde sī
gi.ān, dhi.ān
pūrab, pachchham abhed ho jānde sī
sāhitt us dā vāhaN sī
phalasphā pachhāN sī
galap, samājī ādhār sī
nāTak, rājsī visthār sī
sangīt, dhur andarle aatam 'choñ niklī pachhāN sī
bhukkhe patthrāñ varge pātar
us dī kalpnā 'cha bolde rahe
vinodnī varge pātar
anek svāñg rach ke
us nuuñ chhalde rahe
us dī rachandhārā 'cha ralde rahe
us ne ‘nobal’ vī jitti.ā
‘sarr’ dī padvī vī la.ī
par jadoñ jalhi.āñ vaale
nihatthe sangrāmī.āñ te golī chalī
khuuh lothāñ naal bhari.ā
us ne jūThe Duune vargī padvī
angrez de muuñh te maarī
te us dā saarā muuñh
a.ile kusaile naal labeḌ dittā
us de sabhiak bharam jaal dā
hulī.ā vigāḌ dittā
uh bhārat dā rūh/jussa vī sī
bhāvuk khol vī sī
dhur andarlā sachchā bol vī sī
uh pachchhamī parpanch nuuñ nafrat karda sī
par us de vishāl gi.aan bhanDāre 'choñ
palle bhardā sī
raam mohaN dā uh sabandhī vī sī
sāthī vī sī
aapNe duāle
unhāñ ajihā sūraj chaḌā dittā
saare bhārat 'cha
chānaN dā haḌh vagā dittā
uh panjāb ā.i.ā, ruus vī gi.ā
yūrap vī bhanvi.ā
uh jogī.āñ vaañg jīvi.ā
ramati.āñ vaañg rami.ā
us dī ik muTThī 'cha bhoñ
ik 'cha asmān luki.ā hoi.ā sī
ik 'cha maat bhuum
ik 'cha asmān chhupi.ā hoi.ā sī
TālasTā.e naal
us dī raġh juḌdī sī
romāñ rolāñ naal lahū mildā sī
uh panjāb aa.i.ā
gārgī/sati.ārthī varge akkhaḌ manukkh
us dī charnīñ Dhai pe
‘shabad-surtī’ dī
us toñ bhikhi.ā mangaN Dahi pe
us ne kihā :
tusīñ doveñ bhaTke ho.e o
galat dandī te aTke ho.e o
tusīñ doveñ jhakkh maarī jānde o
gi.aan hīNtā dā mull taarī jānde ho
siTTā ih
ik ne us toñ bhāshā
dūsre us toñ
bhāshā naal dāhḌī vī lai la.ī
uh doveñ
haale takk us nuuñ satikārde ne
us de bakhshe
gur-mantar nuuñ pi.ārde ne
maiñ jadoñ vī
us dā jaTā juuT chittar dekhi.ā
us dā ākār
mainūñ sadā phaildā dissi.ā
ḳhāmosh netrāñ rāhīñ
uh sadā kujh guNaguNāndā dassi.ā .
uh pahilan bangali babu si
pher kawi baNda mahan rishi baN gia
us de gitan 'chon rasa jharda
lus lus karda nur warhda hai
uh romanTik suhajbhawi si
us da falasfa aadarashwadi
uh romanswadi suhajbhawi tan si
par gulami 'cha pisdi aatma
widrohi chetna
sutantar bhawna ton kora nahin si
gandhi nahiru wang
uh bhaarti bhon ’te uggia
kadd-awar pippal si
jis da taNa bhaarat takk
TahaN patte
sare wishaw takk phaile hoe si
uh bangali wi si, bhaarti wi si
wishaw manukkh wi si
desh us de jugaD
us de taNe 'cha wassda si
panjab, sindh, gujraat
us di Tisi te aalhNe pae hoe si
darawaD, utkul, bang ne
us de wishaal ghere ' cha
ghar baNae hoe si
sutantarta us de TahNan te paldi si
kawita pattian 'chon sah laindi
gitanjli us de jusse 'chon
jhular wang jhardi si
uh bhaarat wasian da piara si
sutantarta sangram da harkara si
uh jaTajuT jogi wi si
ras-rang bhogi wi si
himalay us de jusse 'cha lukia si
ganga kesan 'chon wagdi si
pradhinta da wirodhi
uh ajihi sutantarta da bulara si
jis 'cha manukkh
makkhi, machchhar, gadha, ghoDa na
manukkh samajhia jawe
sahim nal us da sir jhukia
kubb nikalia na howe
sagon maN nal hikk taNi
sir upar uThia howe
sochan te koi takk, koi chungal na howe
sutantar chintan duale
koi sangal na howe
bhaarat bhum da har kona wadhe phulle
parajwlat howe
jitthe har aatma ugge phale
har munh lishke, ujwal howe
shanti niketan
us da aatam kendar si
riDh-haDDi, rakat chakkar si
jitthe, phaza 'cha sah lainde
rangan, mazhban, zatan de
sabh tapharke alop ho jaande si
gian, dhian
purab, pachchham abhed ho jaande si
sahitt us da wahaN si
phalaspha pachhaN si
galap, samaji aadhaar si
naTak, rajsi wisthaar si
sangit, dhur andarle aatam 'chon nikli pachhaN si
bhukkhe patthran warge patar
us di kalpna 'cha bolde rahe
winodni warge patar
anek swang rach ke
us nun chhalde rahe
us di rachandhaara 'cha ralde rahe
us ne ‘nobal’ wi jittia
‘sarr’ di padwi wi lai
par jadon jalhian wale
nihatthe sangramian te goli chali
khuh lothan nal bharia
us ne juThe Dune wargi padwi
angrez de munh te mari
te us da sara munh
aile kusaile nal labeD ditta
us de sabhiak bharam jal da
hulia wigaD ditta
uh bhaarat da ruh/jussa wi si
bhawuk khol wi si
dhur andarla sachcha bol wi si
uh pachchhami parpanch nun nafrat karda si
par us de wishaal gian bhanDare 'chon
palle bharda si
ram mohaN da uh sabandhi wi si
sathi wi si
aapNe duale
unhan ajiha suraj chaDa ditta
sare bhaarat 'cha
chanaN da haDh waga ditta
uh panjab aaia, rus wi gia
yurap wi bhanwia
uh jogian wang jiwia
ramatian wang ramia
us di ek muTThi 'cha bhon
ek 'cha asman lukia hoia si
ek 'cha mat bhum
ek 'cha asman chhupia hoia si
TalasTae nal
us di ragh juDdi si
roman rolan nal lahu milda si
uh panjab aaia
gargi/satiarthi warge akkhaD manukkh
us di charnin Dhai pe
‘shabad-surti’ di
us ton bhikhia mangaN Dahi pe
us ne kiha :
tusin dowen bhaTke hoe o
galat dandi te aTke hoe o
tusin dowen jhakkh mari jaande o
gian hiNta da mull tari jaande ho
siTTa ih
ek ne us ton bhasha
dusre us ton
bhasha nal dahDi wi lai lai
uh dowen
haale takk us nun satikarde ne
us de bakhshe
gur-mantar nun piarde ne
main jadon wi
us da jaTa juT chittar dekhia
us da aakar
mainun sada phailda dissia
KHamosh netran rahin
uh sada kujh guNaguNanda dassia
