warsh kunD
uh- ik shaah asvār sī
us satt ghoḌe piiḌ liite
taañ azal ne kihā-
jīveñ ik gall nā bhullīñ
vādī’cha pair paaN toñ pahilāñ
tuuñ varash kunD te jāvīñ !
pinDe’te baddal jhaaḌ ke
sūraj dī dhupp malīñ !
rukkhāñ de pair chhohvīñ !
te pher jadoñ raat utregī-
chann dā diiva jagā.īñ !
tāri.āñ dī chādar chaḌhā.īñ !
te varash kunD toñ murād mangīñ !
ki varhe pichhon- tuuñ sunhirī kaal ho ke partengā…
shaah asvār turi.ā- taañ ghoḌe hiNak uTThe
ik banne ulkā ne pinDā jhāḌi.ā
te ik sainat jahī kiitī
par azal ne thāpNā dittī-
te sattāñ ghoḌi.āñ de rath ne
vāvāñ dī chaal pakaḌ lītī…
…..
rath chaldā rihā-
baḌe nīli.āñ rāhvāñ ’te sunhirī dhuuḌ uDdī rahī
te ambar agānh ho ke dhartī nuuñ mildā rihā…
pher jadoñ vāvāñ kujh hambh ga.ī.āñ
ghoḌi.āñ de pinDe te muḌhkā aa gi.ā
rathvāhī dī.āñ unglāñ kujh amb ga.ī.āñ
taañ usne jāNi.ā-
ki vāvāñ de laage aaN pahunche haañ…
……
uh varash kunD kitthe hai? us vāvāñ nuuñ puchchhi.ā,
taañ vāvāñ ne kihā :
aithe hī kite hundā sii, theh jihā disdā sī
koī jiiv jantū vī pasatti.āñ rāhvāñ te nahīñ aude
te varhe pichhoñ theh vī sinnāNe nahīñ jānde…
pher kujh rukkhāñ dī harī chhāveñ
uh rath vichoñ utari.ā
rukkhāñ de pair chhohe
taañ rukkhāñ ne jaḌhāñ tīkar ik ha.ukā li.ā
kahiN lagge- aa jīveñ !
bas terā muuñh takNā sii,
so rāhvāñ te khalote haan-
nahīñ taañ kī patā hundā-
te kuhāḌī.āñ dī rutte
sāhvāñ dā vasāh nahīñ paindā…
…….
te rukkh ne chaar patte jhāḌke
pairāñ ’cha vichhā.e, kahiN lagge—
haale taañ ghaḌī rahindī e, ih baḌe chandre vele
tuuñ ghoḌi.āñ nuuñ saah kaDDhaN de!
phir taañ jī.undi.āñ de mele……
us rukkhāñ nuuñ puchchhi.ā—
ki varash kunD kithe hai? koī patā te TikāNā?
maiñ vaadī vich jaaN toñ pahilāñ us varash kunD te jāNā…
…..
rukkhāñ ne hor patte jhāḌke pairān’cha vichhā.e, ākhi.ā—
jīveñ ! ithe hī ghaḌī bahi jā
koī varash kunD hundā sii,
asaañ pahilī.āñ rukkhāñ toñ suNi.ā sī
te uhnāñ vī khaure- aapNe toñ pahili.āñ rukkhāñ toñ
huN tān-ik theh jihā suNīndā,
ahu sāhmaNe disdā…
uh vī jo parūñ aa.i.ā sii…
tere toñ pahilāñ, ihī puchhdā sii…
jihḌā vī varhā aundā e
varash kunD nuuñ labhdā murādāñ bhāldā
par varash kunD te sarāpi.ā hoi.ā
nā boldā nā chaldā…
……
ih vaadī kiveñ vasdī e?
us shaah asvār ne-
ik TāhNī nuuñ hatth paa.i.ā
te uchche rukkh de pinDe nuuñ dulārdā
haulī jahī kahiN laggā-
baabā ! kī es vaadī rabb nahīñ vassdā ?
taañ rukkh hasse-
puttrā ! rabb taañ baḌe vasde
par lokāñ vich nahīñ vicharde
ih jo vaadī de lok ne
uh rabb nuuñ vī nazarband karde
ik rabb vāla- us duuje rabb de koThe nuuñ Dhānhdā
te duuje rabb vāla-
us pahile de rabb dā koThā vī phuuk dendā….
te vaadī dī.āñ chīkān-
kabrāñ dī kukkhe paindī.āñ,
miTTī choñ janmdī.āñ rahindī.āñ….
shaah asvār ne takki.ā
ki pairāñ dī zamīn pa.ī hildī sī
kahiN laggā- maiñ navāñ jihā ā.i.ā,
is vaadī vich kiveñ ravhāngā ?
maiñ vaadī dā sunhirī kaal banNā sī
kī bemurādā parat jāvāngā ?
rukkhāñ ne kihā-
ki huNe aggoñ dī aundā tainūñ uh milegā
jo pichhle varhe aa.i.ā sii.
te tere vaañg hī varash kunD nuuñ labhdā
vaadī vich gi.ā sii….
tuuñ ੳsa nuuñ puchchhīñ !
ki tinn sau te painhaTh din vich kī baNī.āñ
asiiñ taañ ihii.u jāNde ki jihḌā vī varhā aundā e
uh kamb ke vaadī toñ paratdā
ghaḌī ithe hī bahindā e
te puchchhada- ki kunD nuuñ sarāp kadoñ laggā sī ?
te kadoñ utregā ?
te vaDDe rukkh ne- jihḌe vī chaar patte san
unhāñ vich pinDā valeTi.ā te kihā-
puttrā ! maiñ jadoñ dā janmi.ā
iho hī vekhdā aa.i.ā
siraph azlāñ dī baat chalī aundī
ki ik varash kunD hundā sī
te jihḌā vī varhā aundā sī
uh kunD toñ murād pāndā sii….
khaure ih kihḌe kaal dī.āñ gallāñ…..
uh, jo sattāñ ghauḌi.āñ te aa.i.ā
pinDe te utar aa.e nhere nuuñ vekhdā
rukkhāñ de kol ho ke, rukkhāñ de pair chhoh ke
chupp jihā vaadī nuuñ turan laggā
taañ ik nazar theh val takdā khalo gi.aa…..
khaure koī vā varolā sii-
ki jāpi.ā, theh kujh hilli.ā, te urhāñ jihā ho gi.ā
rukkhāñ ne kihā-
inje hī kadī kadī dhūḌāñ de gubār uThde
parchhāveñ jahe disde,
khaure uh bīti.āñ varhi.āñ de hunde
jo theh utte aaN ke ronde
te chandrī jahī vā vagdī
theh dī miTTī vī subakdī lagdī…..
tuuñ jaah jīveñ ! der pa.ī hundī uu…..
naveñ varhe ne moDhi.āñ te kambal valā.i.ā
ghoḌi.āñ de rab nuuñ pichhānh partā.i.ā
te varash kunD de us theh nuuñ venhdā
aDDī.āñ jhaaḌ ke vaadī nuuñ tur pi.aa….
uh- ek shah aswar si
us satt ghoDe piD lite
tan azal ne kiha-
jiwen ek gall na bhullin
wadi’cha pair paN ton pahilan
tun warash kunD te jawin !
pinDe’te baddal jhaD ke
suraj di dhupp malin !
rukkhan de pair chhohwin !
te pher jadon raat utregi-
chann da diwa jagain !
tarian di chadar chaDhain !
te warash kunD ton murad mangin !
ki warhe pichhon- tun sunhiri kal ho ke partenga…
shah aswar turia- tan ghoDe hiNak uTThe
ek banne ulka ne pinDa jhaDia
te ek sainat jahi kiti
par azal ne thapNa ditti-
te sattan ghoDian de rath ne
wawan di chaal pakaD liti…
…
rath chalda riha-
baDe nilian rahwan ’te sunhiri dhuD uDdi rahi
te ambar aganh ho ke dharti nun milda riha…
pher jadon wawan kujh hambh gaian
ghoDian de pinDe te muDhka aa gia
rathwahi dian unglan kujh amb gaian
tan usne jaNia-
ki wawan de lage aaN pahunche han…
……
uh warash kunD kitthe hai? us wawan nun puchchhia,
tan wawan ne kiha :
aithe hi kite hunda si, theh jiha disda si
koi jiw jantu wi pasattian rahwan te nahin aude
te warhe pichhon theh wi sinnaNe nahin jaande…
pher kujh rukkhan di hari chhawen
uh rath wichon utaria
rukkhan de pair chhohe
tan rukkhan ne jaDhan tikar ek hauka lia
kahiN lagge- aa jiwen !
bas tera munh takNa si,
so rahwan te khalote han-
nahin tan ki pata hunda-
te kuhaDian di rutte
sahwan da wasah nahin painda…
……
te rukkh ne chaar patte jhaDke
pairan ’cha wichhae, kahiN lagge—
haale tan ghaDi rahindi e, ih baDe chandre wele
tun ghoDian nun sah kaDDhaN de!
phir tan jiundian de mele……
us rukkhan nun puchchhia—
ki warash kunD kithe hai? koi pata te TikaNa?
main wadi wich jaN ton pahilan us warash kunD te jaNa…
…
rukkhan ne hor patte jhaDke pairan’cha wichhae, aakhia—
jiwen ! ithe hi ghaDi bahi ja
koi warash kunD hunda si,
asan pahilian rukkhan ton suNia si
te uhnan wi khaure- aapNe ton pahilian rukkhan ton
huN tan-ik theh jiha suNinda,
ahu sahmaNe disda…
uh wi jo parun aaia si…
tere ton pahilan, ihi puchhda si…
jihDa wi warha aunda e
warash kunD nun labhda muradan bhaalda
par warash kunD te sarapia hoia
na bolda na chalda…
……
ih wadi kiwen wasdi e?
us shah aswar ne-
ek TahNi nun hatth paia
te uchche rukkh de pinDe nun dularda
hauli jahi kahiN lagga-
baba ! ki es wadi rabb nahin wassda ?
tan rukkh hasse-
puttra ! rabb tan baDe wasde
par lokan wich nahin wicharde
ih jo wadi de lok ne
uh rabb nun wi nazarband karde
ek rabb wala- us duje rabb de koThe nun Dhanhda
te duje rabb wala-
us pahile de rabb da koTha wi phuk denda…
te wadi dian chikan-
kabran di kukkhe paindian,
miTTi chon janmdian rahindian…
shah aswar ne takkia
ki pairan di zamin pai hildi si
kahiN lagga- main nawan jiha aaia,
is wadi wich kiwen rawhanga ?
main wadi da sunhiri kal banNa si
ki bemurada parat jawanga ?
rukkhan ne kiha-
ki huNe aggon di aunda tainun uh milega
jo pichhle warhe aaia si
te tere wang hi warash kunD nun labhda
wadi wich gia si…
tun ੳsa nun puchchhin !
ki tinn sau te painhaTh din wich ki baNian
asin tan ihiu jaNde ki jihDa wi warha aunda e
uh kamb ke wadi ton paratda
ghaDi ithe hi bahinda e
te puchchhada- ki kunD nun sarap kadon lagga si ?
te kadon utrega ?
te waDDe rukkh ne- jihDe wi chaar patte san
unhan wich pinDa waleTia te kiha-
puttra ! main jadon da janmia
iho hi wekhda aaia
siraph azlan di baat chali aundi
ki ek warash kunD hunda si
te jihDa wi warha aunda si
uh kunD ton murad panda si…
khaure ih kihDe kal dian gallan…
uh, jo sattan ghauDian te aaia
pinDe te utar aae nhere nun wekhda
rukkhan de kol ho ke, rukkhan de pair chhoh ke
chupp jiha wadi nun turan lagga
tan ek nazar theh wal takda khalo gia…
khaure koi wa warola si-
ki japia, theh kujh hillia, te urhan jiha ho gia
rukkhan ne kiha-
inje hi kadi kadi dhuDan de gubar uThde
parchhawen jahe disde,
khaure uh bitian warhian de hunde
jo theh utte aaN ke ronde
te chandri jahi wa wagdi
theh di miTTi wi subakdi lagdi…
tun jah jiwen ! der pai hundi u…
nawen warhe ne moDhian te kambal walaia
ghoDian de rab nun pichhanh partaia
te warash kunD de us theh nun wenhda
aDDian jhaD ke wadi nun tur pia…
