ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ

ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀ  ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ  ਅਤੇ ਕਵਿੱਤਰੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਕਲਾਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਚ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1926 ਈ. ਨੂੰ ਸ. ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।  ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।  ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿੱਤਾ।

          ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ ਨਿਧੜਕ ਹੋ ਕੇ ਲਿਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਤਿੰਨ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਛੇ ਸੈਕਸ ਸੰਬੰਧੀ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਚਾਰ ਨਾਵਲ, ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕੰਪਾਈਲਡ ਫੀਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਕੁੱਕਰੀ ਉੱਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹਨ।  ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਲੇਖਿਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੁਭਾਗਵਤੀ ਅਤੇ ਰੂਪਵਤੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

 ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਸਦਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ (ਵਿਦੇਸ਼ੀ) ਅਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ ਸਾਹਿਤਕ ਐਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ।  ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1984 ਈ. ਵਿਚ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਈਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।  10 ਜੂਨ 2017 ਈ. ਉਹਲਾਂ ਦਾ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।