ਉਮੀਦ પર ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ

(24)

ਨਕਸ਼ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਗਵਾਚੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤਾਮੀਰ ਵਿਚ
ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਾਰੇ ਦਏਗਾ ਕੌਣ ?
ਰੂਹ 'ਤੇ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਹੇਗਾ ਦੇਰ ਤਕ
ਹੱਸ ਕੇ ਅਪਣਾ ਘੁੰਡ ਚਾ ਦੇਂਦਾ ਏ ਕੌਣ
ਮੌਲਦੇ ਮੌਸਮ ਜਿਹੀ ਪੀਲੀ ਹਰੀ,
ਮੇਰੀ ਸਰਘੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਗ ਨੇ ਡਸਿਆ ਹੈ
ਸੀਮਿੰਟ, ਗਾਰਾ, ਇੱਟਾਂ, ਚੂਨਾ, ਬਣਦੇ ਪਏ ਮਕਾਨ
ਕਿਸੇ ਦੇ ਰਹਿਮ’ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਨੂੰ ਮਰ ਗਏ ਹੁੰਦੇ
ਇਹ ਦੋਸ਼ ਬਿਰਖ ਦੇ ਸਿਰ ਕੀ ਧਰ ਰਹੇ ਨੇ ਪੱਤੇ
ਉਹ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ, ਜਾਂ ਨਗ਼ਮਾ ਜਾਂ ਨੂਰ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਸੀ,
ਕੁੱਖ ਹੱਵਾ ਦੀ ਦੇ ਕਿਉਂ ਕ਼ਾਤਲ ਨੇ ਆਦਮ ਹੋ ਰਹੇ
ਹੋਂਠ ਗੁਲਾਬੀ, ਨੈਣ ਸ਼ਰਾਬੀ, ਤਨ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਬਾਤ ਜਿਹਾ
ਹੰਸ ਜਿਹੜੇ ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਲਹਿਣਗੇ
ਚਾਹਿਆ ਸੀ ਰਹੇਗਾ ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਬਣ ਕੇ
ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਇਉਂ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਹੋਣਗੇ
ਰੋਕ ਹੁਣ ਦੀਵਾਰ ਦੀ, ਦੀਦਾਰ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ
ਪੰਛੀ ਕਿਉਂ ਗੁੰਮ ਸੁੰਮ ਨੇ ਪੱਤੇ ਕਿਉਂ ਚੀਕ ਰਹੇ
ਕੰਡਿਆਂ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲ ਸਨ ਉਹ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਖਾਰ
ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਰੇ ਦਾ ਜੇਕਰ ਮੌਸਮ ਬਦਲਿਆ ਹੋਏਗਾ।
ਖ਼ਾਬਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਇਹ ਰੁੱਤਾਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਨੇ