profile-bg

Fakhar Zaman

A renowned writer, poet, and a devoted activist from Western Punjab who has worked sincerely for the promotion and dissemination of the Punjabi language.

ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜਨਵਰੀ 1942 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨਸੀਮ ਇਕਬਾਲ ਤੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਗੁਜ਼ਰਾਤ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ ਬਹੁ-ਵਿਧਾਵੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ । ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਭੁੱਟੋ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਖੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਪੀਆਂਤਰ ਵੀ ਹੋਏ । ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਲਿਖੀ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਰੰਗ ਛੋਟੀਆਂ ਵਿਅੰਗ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਖਿੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਵਿਚ ਚਿੜੀ ਪੂਰੀ ਹੀ ਉਧਰਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ :-

ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੋ 
ਬਾਰੀਆਂ ਬੂਹੇ ਰੋਸ਼ਨਦਾਨ
ਇਹਨੂੰ ਪਲ ਲਈ ਬਹਿਣ ਨ ਦੇਵੋ 
ਆਪੇ ਹਫ਼ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗੀ ।