ਗੁਰਦੇਵ ਨਿਰਧਨ
ਗੁਰਦੇਵ ਨਿਰਧਨ ਨਵੀਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਕ਼ਤਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਨਿਰਧਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਹੁਅਰਥੀ ਅਤੇ ਬਹੁਪਰਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਭਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਅਜਨਬੀ ਸੰਗ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰਹੇਗਾ, ਦੇਰ ਤੱਕ
ਅੱਖ ਦੇ ਕਸ਼ਕੌਲ ਨੂੰ ਭਰਿਆ ਨਾ ਕਰ
ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਨਾ ਫ਼ਿਕਰ, ਨਾ ਘਰ ਦਾ ਸੀ ਕੁਝ ਖ਼ਿਆਲ
ਭੇਤ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਛੁਪਾਏ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਯਾਦ ਨੇ
ਦਰਦ ਭਿੱਜੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹੁਣ ਭਾਰਾ ਨਾ ਕਰ
ਦਰਿਆ’ਚ ਇਹ ਜੋ ਉੱਠ ਰਹੇ ਨੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਜਿਹੇ
ਏਧਰ ਓਧਰ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਆਈ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜ਼ਰਦ ਹਵਾ
ਜੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਸੁਲਘਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬੁੱਝਦਾ ਦੇਖਦੇ
ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਵੀ ਜੇ ਕਰ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਦੇ
ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਛਾਉਂ ਕਿਤੇ ਨਾ ਸਿਰ ’ਤੇ ਸੂਰਜ ਸੁਲਘ ਰਿਹਾ
ਮੇਰੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਰਹੇ ਨੇ, ਦਰਦ, ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਰੇਤ
ਪਹਿਲੋਂ ਦਿਲ ਹੀ ਸੁਲਘਿਆ ਹੋਣੈ
ਰਾਤ ਭਰ ਸੂਰਜ ਮਘਾਈ ਰੱਖਿਆ
ਸਾਇਆ ਸਾਇਆ ਕੂਕ ਰਹੇ ਹਾਂ
ਸਾਰਾ ਹੀ ਰਸ ਚੂਸ ਲਿਆ ਜਦ ਮੌਸਮ ਨੇ