ਅਜਾਇਬ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਅਜਾਇਬ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਘੰਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੌਲਿਕ ਲੇਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤੇ।
1924-2012
ਅਜਾਇਬ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਘੰਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੌਲਿਕ ਲੇਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤੇ।
1924-2012
ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ। ਹੁੰਦਲ ਕਵਿਤਾ ਜਿੱਥੇ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਨਾ, ਸੰਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਤੀਖਣ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰਥਕ ਤਰੀਕ਼ੇ ਨਾਲ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਉੱਘੇ ਸ਼ਾਇਰ, ਗ਼ਜ਼ਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਜ਼ਮ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ "ਆਸਾਂ ਦੇ ਬੋਟ" ਅਤੇ "ਆਪਣਾ ਤੇ ਪਰਾਇਆ ਸੂਰਜ।"
1936-1988
ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹਸਤਾਖਰ। ਆਪਣੀ ਇਕੋ ਕਿਤਾਬ (ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮ) ਨਾਲ਼ ਵੱਖਰਾ ਮੁਕ਼ਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਾਇਰ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।
1932-1995
ਗੁਰਦੇਵ ਨਿਰਧਨ ਨਵੀਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਕ਼ਤਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਨਿਰਧਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਹੁਅਰਥੀ ਅਤੇ ਬਹੁਪਰਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਭਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1924-2006
ਸ਼ਾਇਰ (ਨਜ਼ਮ,ਗ਼ਜ਼ਲ),ਮੁਹਕ਼ਿੱਕ਼,ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ। ਡਾ: ਜਗਤਾਰ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਲਖ਼ ਤਜੁਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਰਾਨਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਢਾਲ਼ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਆਲਾ ਮੁਕ਼ਾਮ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ ਯਾਫ਼ਤਾ ਸ਼ਾਇਰ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲ "ਹਰ ਮੋੜ 'ਤੇ ਸਲੀਬਾਂ"
1935-2010
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ। ਮੌਲਿਕ ਲੇਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਸੰਵਾਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਹਿਮ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ। ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੇਸ਼ੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪੁਖ਼ਤਗੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਊਣੀ ਨਹੀਂ।
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਵਾਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਹਿਮ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ।
1906-1982
1936-1991
ਆਪਣੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗੀਤ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੁਖ਼ਤਗੀ ਨਾਲ਼ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸ਼ਾਇਰ।
1943-1993
ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਸ਼ਾਇਰ। ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਛੰਦਾਬੰਦੀ, ਬੋਲੀ ਦੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ, ਠੇਠਤਾ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।
1876-1954
ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਾਇਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ। ਪ੍ਰੋ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਯੁੱਗ ਕਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1905-1978
ਉਰਦੂ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰ। "ਲਾਲ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਘਰ" ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਮਜਮੂਆ, ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖੇ।
1930-1979