profile-bg

गुरतेज कोहरवाला

ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤਾਖਰ। ਆਪਣੀ ਇਕੋ ਕਿਤਾਬ "ਪਾਣੀ ਦਾ ਹਾਸ਼ੀਆ" ਨਾਲ਼ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ।

ਗੁਰਤੇਜ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਸਤਾਖਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ ਵਿਚ 15 ਅਗਸਤ 1961 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। 1989-90 ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਐਮ.ਫਿਲ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਲੱਗ ਗਏ ਸਨ।  1995 ਈ. ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੈ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਆਰ.ਐਂਸ.ਡੀ. ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ।

ਗੁਰਤੇਜ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ ਦੀ ਰਚਨਾ-ਸ਼ੈਲੀ ਸੰਜੀਦਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਕਾਲੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਰੂਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਹਾਸ਼ੀਆ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵੀ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤੂਗਤ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਚਰਚਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ:

"ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਨ੍ਹੇਰਾ ਢੋਂਦੇ, ਰਾਤ-ਬਰਾਤੇ ਜੀ ਲੈਣਾ ਸੀ।

ਦਿਲ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਅੱਗ ਨ ਲੱਗਦੀ, ਮੈਂ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਕੀ ਲੈਣਾ ਸੀ।"

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2015 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਦੇਵਨੀਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਜੋ ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰਤੇਜ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।