border profile-bg

ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰ। ਤਸੱਵੁਫ਼ ਦੇ ਗੂੜੇ ਰੰਗ ਹੇਠ ਆਪ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀਆਂ, ਦੋਹੜੇ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ ਨੂੰ ਮੱਧਕਾਲ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੂਫ਼ੀ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੋਹੜੇ 34

ਆ ਸਜਣ ਮਨ ਨਾਮੁ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਖੁਲੀ ਮੌਸਮ ਚੇਤ ਬਹਾਰਾਂ ॥
ਬਾਗ਼ ਤੈਂਡੇ ਦਾ ਸੰਗਤਰਾ ਹੋਵਾਂ ਮੈਂ ਤਾ ਸ਼ਾਮੋਂ ਤਰੋੜ ਕੇ ਨੀਵਾਂ ॥
ਬੈਠ (ਭੱਠ) ਪਿਆ ਸੂਰਮਾ ਸੁਰਖੀ ਕੱਜਲਾ ਬੱਠ ਪਿਆ ਹਾਰ ਸੰਗਾਰੇ ॥
ਬੱਠ ਪਈ ਸੁਰਖ਼ੀ ਬੱਠ ਪਿਆ ਕੱਜਲਾ ਬੈਠ ਪਿਆ ਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰੇ ॥
ਦਰਦਾਂ ਮਾਰੀ ਰੋ ਰੋ ਹਾਰੀ ਨਹੀਂ ਪਏ ਆਂਦੇ ਦੋਸਤ ਦਿਲੇਂਦੇ ॥
ਦਿਲਬਰ ਆਵੇ ਚਾ ਗੱਲ ਲਾਵੇ ਮੁੱਠੀ ਹਰਦਮ ਮੰਗਦੀ ਦੁਆਈਂ ॥
ਘਰ ਘਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਧੁੰਮਾਂ ਪਈਆਂ ਹੁਸਨ ਰੰਝੇਟੇ ਯਾਦਰ ਦੀਆਂ।
ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਾਂਘ ਦਿਲਬਰ ਦੀ ਰੋ ਰੋ ਕਾਗ ਉਡਾਰਾਂ।
ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਾਂਘ ਦਿਲਬਰ ਦੀ ਰੋ ਰੋ ਕਾਗ ਉਡਾਰਾਂ ॥
ਇਸ਼ਕ ਮਜਾਜੀ ਨੂਰ ਹਜਾਜ਼ੀ ਬੋਸ ਕਨਾਰ ਦੇ ਤਮੀਂ ਬਿਆ ਕਿਆ ਕਮ ਏ।
ਇਸ਼ਕ ਤੈਂਡੇ ਦੀ ਨਹਰੋਗੇ ਕਈ ਤਰੀਆਂ ਕਰਮਾ ਵਾਲੜੀਆਂ।
ਇਸ਼ਕ਼ ਲੇਲਾ ਵਿੱਚ ਮਜਨੂੰ ਕਾਮਿਲ ਖੜਾ ਲੇਲਾ ਯਾਦ ਕਰੇਂਦਾ ॥
ਇਸ਼ਕ਼ ਮਜਾਜ਼ੀ ਰਾਜ ਅਨੋਖੇ ਕਿਆ ਜਾਨੜਨ ਮੁਲਾਂ ਮਲਵਾਨੜੀਂ ॥
ਇਸ਼ਕ਼ ਮਜਾਜ਼ੀ ਰਾਜ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਇਹੋ ਇਸ਼ਕ਼ ਆਲਾ ਨੂਰੇ ॥
ਇਸ਼ਕ਼ ਤੈਂਡੇ ਦੀ ਨਹਰੋਗੇ ਕਈ ਤੁਰੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੜੀਆਂ ॥
ਕੱਜਲੇ ਸੁਰਖ਼ੀ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ ਚਾ ਦਿਲਬਰ ਦਿਲੜੀ ਲੁੱਟੀ ॥
ਖ਼ੁਦਾ ਖ਼ੁਦਾ ਭੀ ਸੁਨਦੇ ਹਾਸੇ ਡੇਖਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਸਦਕੇ ਥੀਵਾਂ ਦਿਲਬਰ ਯੂਸਫ਼ ਸਾਨੀ ॥
ਮੈਂ ਰੁੱਸਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਰ ਵੱਸਾਂ ਜੇ ਯਾਰ ਰੁੱਠਾ ਮਰਵੇਸਾਂ ॥
ਮੈਂ ਵਲ ਅੱਖੀਆਂ ਮੂਲ ਨ ਭਾਲੀਂ ਤੈਂਡੇ ਨੈਣ ਮਰੇਂਦੇ ਕਾਤੀ ॥
ਕ਼ਸਮ ਖ਼ੁਦਾ ਦੀ ਦਰ ਦਿਲਬਰ ਦਾ ਹਰਗਿਜ਼ ਛੋੜ ਨ ਵੈਸੂੰ" ॥
ਰਾਤ ਡੇਹਾਂ ਫ਼ਰਿਆਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਏਹਾ ਦਿੱਲੜੀ ਦਰਦ ਪੁਕਾਰੇ ॥
ਰੋਜ਼ ਅਜ਼ਲ ਦੀ ਦਰ ਦਿਲਬਰ ਦੀ ਕੀਤਮ ਇਸ਼ਕ਼ ਗ਼ੁਲਾਮੇ ॥
ਸਾਵਣ ਮਾਹ ਸੁਹੇਲਾ ਆਇਆ ਤੇ ਵਣਜਾਰੇ ਘੁੱਮੇ ਪਏ ਡੇਵਨ ਮਸਾਗ ਦੇ ਹੋਕੇ।
ਸੋਹਣਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਨਾਜ਼ ਨਜ਼ਾਕਤ ਸੋਹਣੇ ਨਾਜ ਨਿਹੋੜੇ ॥
ਸੋਹਣੀ ਲੁੜ੍ਹ ਪਈ" ਬਹਿਰ ਗਮਾਂ ਵਿਚ ਲੁੜਦੀ ਬੁਡਦੀ ਵੈਂਦੀ ॥
ਉੱਡ ਵੇ ਕਾਗਾ ਕਾਲਿਆ ਤੂੰ ਤਾਂ ਛੱਡ ਅਸਾਡੀ ਬੇਰ।
ਵਾਹ! ਕ਼ਿਸਮਤ ਨਾਂ ਦਿਲਬਰ ਆਇਆ ਦਰਦੋਂ ਨਿੱਤ ਕੁਰਲਾਵਾਂ ॥
ਵੱਡੜੇ ਵੇਲੇ ਉਠੀ ਕੇ ਸਈਆਂ ਸਾਜ਼ ਵਜ਼ੂ, ਬੈਠੀਆਂ ਘਬਕਾਵਨ ਮੈਂ ਠਹਾਵਨ।
ਵਕਤ ਜਨਾਜ਼ੇ ਮੀਆਂ ਰਾਂਝਾ ਮੈਂਡੀਆਂ ਆਪ ਪੜ੍ਹਾਈਂ ਤਕਬੀਰਾਂ।
ਵੰਜ ਵੇ ਕ਼ਾਸਿਦ ਯਾਰ ਦੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਸਾਡਾ ਰੋ ਰੋ ਹਾਲ ਸੁਣਾਵੀਂ ॥
ਵਕ਼ਤ ਜਨਾਜ਼ੇ ਮੀਆਂ ਰਾਂਝਾ ਮੈਂਡੀਆਂ ਆਪ ਪੜ੍ਹਾਈਂ ਤਕਬੀਰਾ ॥
ਯਾਰ ਦੀਆਂ ਝੋਕਾਂ ਕ਼ਿਬਲਾ ਕਾਬਾ ਸਾਡਾ ਇਸ਼ਕ਼ ਇਮਾਮੇ ॥
ਯਾਰ ਰੁਝਾਵਣ ਸਿੱਖ ਵੇ ਮੁਲਾਂ ਬਿਆਂ ਸੱਟ ਘਤ ਸਬ ਦਲੀਲਾਂ।