profile-bg

तजम्मुल कलीम

Birth 1960 – 2025

ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਕਰ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ।

ਤਜੱਮੁਲ ਕਲੀਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਸਨ।  ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਮਾਰਚ 1960 ਈ ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲ ਚੂਨੀਆ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਕਸੂਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫ਼ੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਸ਼ੀਦਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਤਜੁੱਮਲ ਕਲੀਮ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿੱਕੇ ਉਮਰ ‘ਚ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੜੱਪ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

          ਤਜੱਮੁਲ ਕਲੀਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਰਫ਼ਾਂ ਹੇਠ ਤੰਦੂਰ, ਵੇਹੜੇ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਹਾਣ ਦੀ ਸੂਲੀ, ਚੀਕਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਅਤੇ ਯਾਰ ਕਲੀਮਾ ਛਪਦੇ ਹਨ।  ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਜੁਦਾਈ, ਤਸਵੁਫ਼, ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਵਰਗ ਚੇਤਨਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਬਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾਉਂਦਿਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਤਜੱਮੁਲ ਕਲੀਮ ਆਪਣੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਭਾਵੁਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਪਿਆਰ, ਵਿਛੋੜਾ, ਨਸੀਬ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀਆਂ ਸਨ।

23 ਮਈ 2025 ਈ. ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਚਿ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।