ਬਿਸਮਿਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਵੀ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ-ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ 1926 ਈ. ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਪਾਲੀ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਢੋਲਣ ਸਤਾਈ ਚੱਕ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਿਸਮਿਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਗਿਰਧਾਰੀ ਲਾਲ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਤੰਗੀਆਂ-ਤੁਰਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਬੀਤਿਆ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਇਆ ਉੱਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵੀ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਵਸੇ। ਮਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿਡਲ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉੱਜੜ ਕੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆ ਵਸੇ।
ਬਿਸਮਿਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ ਇੱਕ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਧੜੱਲੇਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ-ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਸੇਵਾ, ਨਹਿਰੀ ਪਟਵਾਰੀ ਅਤੇ ਚੁੰਗੀ ਮੁਹੱਰਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਅਤੇ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਰਿਕਸ਼ਾ ਵੀ ਚਲਾਇਆ। ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਲਾਇਆ। 1951 ਵਿਚ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਯੂਨੀਅਨ, 1953 ਈ. ਵਿਚ ਰਿਕਸ਼ਾ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ 1956 ਈ. ਵਿਚ ਟਾਂਗਾ ਰਿਕਸ਼ਾ ਯੂਨੀਅਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
1950 ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਦੀ ਚੇਟਕ ਲੱਗੀ । ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਝੱਲਾ ਵਰਗੇ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਸਾਥ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਗੀਤ, ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਰੁਬਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਸਿਨਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1975 ਈ. ਵਿਚ ਬਿਸਮਿਲ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਨਵਰਾਹੀ ਘੁਗਿਆਣਵੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਬਿਸਮਿਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਮ ਨੂੰ ਖੌਲਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਸਾਂਭਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਲਾਮ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਇਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ।
ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਬਿਸਮਿਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ ਪਿੰਡ ਨਵਾਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਪੰਚਾਇਤ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਟੀ.ਬੀ. ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਟੀ.ਬੀ. ਸੈਨੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 14 ਦਸੰਬਰ 1974 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।