ਕੰਵਰ ਚੌਹਾਨ

ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ ਕੰਵਰ ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1932 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਤਰ ਹਿੱਸਾ ਨਾਭਾ ਰਹੇ ਕੇ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਭਾ ਵਿਖੇ ਹੈਲਥ-ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਵੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।

ਕੰਵਰ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਦ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਰੂਜ਼ੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ। ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਮਝ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਫ਼ਜਾਂ ਵਿਚ ਸੰਗੀਤਕ ਧੁਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

          ਕੰਵਰ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਪਦੀ ਹੈ।  27 ਅਗਸਤ 1995 ਈ. ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1999 ਈ. ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗ਼ਜ਼ਲ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।  ਉਸ ਦੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਸਨੇਹੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੰਵਰ ਚੌਹਾਨ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ ਬਲਜਿੰਦਰ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਜੈਨਿੰਦਰ ਚੌਹਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।