बिरहा on ਦੋਹੜੇ
ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ। "ਬਿਰਹਾ ਬਿਰਹਾ ਆਖੀਐ ਬਿਰਹਾ ਤੂ ਸੁਲਤਾਨ"।
ਨਦੀਆਂ ਨੀਰ ਰਹਿਣ ਨਿਤ ਤਾਰੂ, ਇਹ ਕਦੀ ਨ ਹੋਵਣ ਹਲਕੇ
ਇਕ ਬਹਿ ਕੋਲ ਖੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਦੇ ਪਰ ਗਰਜ਼ੀ ਹੋਣ ਕਮੀਨੇ ।
ਦਿਲਬਰ ਆਵੇ ਚਾ ਗੱਲ ਲਾਵੇ ਮੁੱਠੀ ਹਰਦਮ ਮੰਗਦੀ ਦੁਆਈਂ ॥
( ਸਿਰੀ ਰਾਗ ) ਤੇਰੀ ਤੇਰੀ ਚਿਤਵਨਿ ਮੀਤਿ ਪਿਆਰਾ ਮਨ ਬਉਰਾਨਾ ਮੇਰਾ ਰੇ।
ਇਕ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਪੰਡਤਿ ਜੋਇਸੀ।
ਵਕਤ ਜਨਾਜ਼ੇ ਮੀਆਂ ਰਾਂਝਾ ਮੈਂਡੀਆਂ ਆਪ ਪੜ੍ਹਾਈਂ ਤਕਬੀਰਾਂ।
ਦਿਲਬਰ ਯਾਰ ਨਦੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰੀ, ਇਹ ਸਦਾ ਨ ਰਹਿਣ ਇਥਾਈਂ ।
ਦਿਲ ਸੋਈ ਜੋ ਸੋਜ਼ ਸੱਜਨ ਦੇ ਨਿਤ ਖ਼ੂਨ ਜਿਗਰ ਦਾ ਪੀਵੇ ।
ਇਸ਼ਕ਼ ਲੇਲਾ ਵਿੱਚ ਮਜਨੂੰ ਕਾਮਿਲ ਖੜਾ ਲੇਲਾ ਯਾਦ ਕਰੇਂਦਾ ॥
ਵਕ਼ਤ ਜਨਾਜ਼ੇ ਮੀਆਂ ਰਾਂਝਾ ਮੈਂਡੀਆਂ ਆਪ ਪੜ੍ਹਾਈਂ ਤਕਬੀਰਾ ॥
ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਾਂਘ ਦਿਲਬਰ ਦੀ ਰੋ ਰੋ ਕਾਗ ਉਡਾਰਾਂ।
ਵਾਹ! ਕ਼ਿਸਮਤ ਨਾਂ ਦਿਲਬਰ ਆਇਆ ਦਰਦੋਂ ਨਿੱਤ ਕੁਰਲਾਵਾਂ ॥
ਕਿਤ ਵਲ ਯਾਰ ਗਏ ਦਿਲ ਜਾਨੀ, ਜਿਹੜੇ ਰੋਵਣ ਦੂਰ ਗਿਆਂ ਨੂੰ ।
ਦਰਦਾਂ ਮਾਰੀ ਰੋ ਰੋ ਹਾਰੀ ਨਹੀਂ ਪਏ ਆਂਦੇ ਦੋਸਤ ਦਿਲੇਂਦੇ ॥
ਤੂੰ ਹੈਂ ਯਾਰ ਤੂੰ ਹੈਂ ਦੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਧੁਖੇ ਨਿਤ ਤੇਰਾ ।
ਯਾਰ ਦੀਆਂ ਝੋਕਾਂ ਕ਼ਿਬਲਾ ਕਾਬਾ ਸਾਡਾ ਇਸ਼ਕ਼ ਇਮਾਮੇ ॥
ਤੈਂਡਾ ਇਸ਼ਕ਼, ਕਸਾਈ ਵੜਿਆ, ਜਿਨ ਨਾਲ ਸੂਲਾਂ ਦਿਲ ਭਰਿਆ ।
ਸਾਵਣ ਮਾਹ ਸੁਹੇਲਾ ਆਇਆ ਤੇ ਵਣਜਾਰੇ ਘੁੱਮੇ ਪਏ ਡੇਵਨ ਮਸਾਗ ਦੇ ਹੋਕੇ।
ਪਾਂਧੀ ਮੰਨ ਸਵਾਲ ਅਸਾਡਾ, ਝੱਬ ਘਿੰਨ ਸੰਨੇਹਾ ਜਾਈਂ ।
ਇਸ਼ਕ਼ਾ ! ਲੱਖ ਔਗੁਣ ਵਿਚ ਤੇਰੇ, ਕੋਈ ਇਕ ਦੇ ਚਾਰ ਨਾ ਪਾਏ ।